FROM CATEGORICAL TO DIMENSIONAL PARADIGM: ALTERNATIVE MODEL OF PERSONALITY DISORDERS


Personality disorders and its classification represent one of the most controversial issues in the study of mental health. Despite the huge progress made based on empirical data and clinical practice, the final consensus on the classification of personality disorders has not been reached. The basic question concerns whether which model is preferable - dimensional or categorical. The critique of existing model has led to the development of an alternative model of personality disorders, established on dimensional paradigm. In a new model personality disorders are characterized with impairments in personality functioning and presence of pathological personality traits. There is a growing interest towards new model and the studies indicate its efficiency in clinical practice.


ОТ КАТЕГОРИАЛЬНОЙ К РАЗМЕРНОЙ ПАРАДИГМЕ: АЛЬТЕРНАТИВНАЯ МОДЕЛЬ РАССТРОЙСТВ ЛИЧНОСТИ


Расстройства личности и его классификация представляют одну из самых противоречивых проблем в области психического здоровья. Несмотря на большой прогресс, достигнутый с помощью клинических наблюдений и эмпирических исследований, не было достигнуто окончательного консенсуса по классификации расстройств личности. Центральный вопрос касается того, какая модель предпочтительнее - размерная или категориальная. Критика категориальной модели привела к разработке альтернативной модели расстройств личности, основанной на размерной парадигме. В новой модели расстройства личности характеризуются сложным функционированием личности и ненормальными чертами личности. Интерес к новой модели растет, и многочисленные исследования подтверждают ее полезность в клинической практике.


კატეგორიალურიდან განზომილებით პარადიგმამდე: პიროვნული აშლილობების ალტერნატიული მოდელი


პიროვნული აშლილობები და მისი კლასიფიკაცია წარმოდგენს ერთ-ერთ ყველაზე საკამათო საკითხს ფსიქიკური ჯანმრთელობის სფეროში. მიუხედავად იმ დიდი პროგრესისა, რაც კლინიკურ შემთხვევებზე დაკვირვებებისა და ემპირიული კვლევების დახმარებით არსებობს, საბოლოო კონსენსუსი პიროვნული აშლილობების კლასიფიკაციის შესახებ, მიღწეული არ არის. ცენტრალური კითხვა მიემართება იმას, თუ რომელი მოდელია უპირატესი - განზომილებითი თუ კატეგორიალური. კატეგორიალური მოდელის შესახებ არსებულმა კრიტიკამ საფუძველი ჩაუყარა პიროვნული აშლილობების ალტერნატიული მოდელის შემუშავებას, რომელიც განზომილებით პარადიგმას ეყრდნობა და რომელშიც პიროვნული აშლილობები გართულებული პიროვნული ფუნქციონირებით და პათოლოგიური პიროვნული ნიშნებით ხასიათდება. ახალი მოდელის მიმართ ინტერესი მზარდია და არაერთი კვლევა ადასტურებს მის სარგებლიანობას კლინიკურ პრაქტიკაში.