CORRELATION BETWEEN THE CONTENTS AND FORM OF THE CHERUBIC HYMN


Chant of Great Entrance, “Cherubic Hymn” was maintained up to present in a form of plain and embellished specimens reflecting chant traditions of both, Western and Eastern Georgia. In interpretation of the composition of ‘priestly’ (definition of R. Khundadze) chants in a form of verses, great Georgian authors have used the numbers that have sacral meaning in Christian symbolics.
Among the chants of Gelati school, there are eight- and twelve-verse specimens while in Eastern-Georgian tradition there are eight- and nine-verse specimens. Of them, number nine is associated with Twelve the Holy Trinity and hierarchy of the hosts of heaven, twelve – with the Twelve Apostles and Tribes of Israel while eight is the symbol of eternity.Association with the symbolic numbers can be found in internal structuring of some chants, as well as in suiting the text to the melody.
Repetition of such type creates the sense of certain static character, circular turnover and dynamics of mystical sight. It underlines different understanding of the time and space conception, strengthens the sense of eternity and suits to the contents of verbal text of the chant and performance of the relevant liturgical action.



К ВОПРОСУ СООТНОШЕНИЯ СОДЕРЖАНИЯ И ФОРМЫ ХЕРУВИМСКОГО ГИМНА


Песнопение Великого Входа «Иже Херувимы» дошел до наших дней в виде простых и разукрашенных напевов, отражающих как восточно-, так и западногрузинскую певческую традицию. При осмыслении строчной формы «священнического» (дефиниция Р. Хундадзе) Херувимского гимна, грузинские песнописцы обращались к числам, которые по христианской символике имеют сакральное значение.

Среди песнопений монастырской школы Гелати встречаются образцы, составленные из восьми и двенадцати, а в восточногрузинской традиции – из восьми и девяти строков. Число девять связано с Пресвятой Троицей и иерархией Небесных Сил; двенадцать – с Двенадцатью Апостолами и с двенадцатью «коленами» (т. е. племенами) Израилевых, а восемь – символ вечности.

Одной из главной особенностью формообразования песнопений является повторяемость. Песнописцы средних веков используют технику вариантного изменения разных структурных единиц и, в отдельных случаях, модификации сегментов мелодических формул, таких как инверсия и ракоход.

Повторяемость такого рода создает ощущение определенной статичности, кругового движения и динамики мистического созерцания. Она способствует осмыслению концепции времени и пространства по-иному, усиливает ощущение вечности и сопряжена с соответствующей символикой литургического действия и содержанием словесного текста песнопения.




ქერუბიკონის ჰიმნის შინაარსისა და ფორმის ურთიერთმიმართების შესახებ


დიდი შესვლის საგალობელი „რომელნი ქერუბიმთა“ ჩვენამდე მოღწეულია როგორც დასავლეთ, ისე აღმოსავლეთ-ქართული სამგალობლო ტრადიციების ამსახველ სადა და გამშვენებული ნიმუშების სახით. მუხლობრივი ფორმის „სამღვდელო“ (რ. ხუნდაძის დეფინიცია) ქერუბიკონის კომპოზიციური გააზრებისას ქართველ ხელოვანთმთავრებს მიუმართავთ რიცხვებისთვის, რომლებიც, ქრისტიანული სიმბოლიკის მიხედვით, საკრალური მნიშვნელობისაა.
გელათის სკოლის საგალობელთა შორის ვხვდებით რვა და თორმეტი მუხლისაგან შედგენილ, ხოლო აღმოსავლურ-ქართულ ტრადიციაში – რვა და ცხრა მუხლიან ნიმუშებს. მათგან რიცხვი ცხრა ყოვლადწმიდა სამებას და ზეციურ ძალთა იერარქიას უკავშირდება, თორმეტი – თორმეტ მოციქულს და ებრაელთა თორმეტ ტომს, ხოლო რვა – მარადიულობის სიმბოლოა.
საგალობელთა ფორმაქმნადობის ერთ-ერთ მთავარ მახასიათებელს განმეორებადობა წარმოადგენს. შუა საუკუნეების ხელოვანთმთავარნი მიმართავენ სხვადასხვა სიდიდის განმეორებითი სტრუქტურული ერთეულების ვარიანტულ ცვლილებებს, და, რიგ შემთხვევებში, მელოდიური ფორმულის შემადგენელი სეგმენტების ისეთ მოდიფიკაციებს, როგორებიცაა სარკისებური შებრუნება და უკუსვლა.
მსგავსი სახის განმეორებადობა გარკვეული სტატიკურობის, წრიული ბრუნვის და მისტიკური ჭვრეტის დინამიკის შეგრძნებას ბადებს. იგი დროისა და სივრცის კონცეფციის განსხვავებულ გააზრებას წარმოაჩენს, აძლიერებს მარადიულობის განცდას და ეთანადება შესაბამისი ლიტურგიკული ქმედების სახისმეტყველებას და საგალობლის სიტყვიერი ტექსტის შინაარსს.